Mariëtte Boon tweede bij verkiezing New Scientist Wetenschapstalent

  • By www.bruinvet-onderzoek.nl
  • 27 Jun, 2017
Mariëtte Boon was een van de 5 genomineerden voor de New Scientist Wetenschapstalent 2017. En dus hield ze op 22 juni in de Kleine Komedie in Amsterdam een voordracht over haar onderzoek, in het gezelschap van 3 Nobelprijswinnaars. Ze werd heel knap tweede.


Jonge wetenschappers konden bij de New Scientist voorgedragen worden als Wetenschapstalent 2017. Een jury beoordeelde de voordrachten en vervolgens kon het publiek stemmen. Mariëtte Boon, onderzoeker bij Endocrinologie, was een van de 5 wetenschappers die een voordracht mochten houden bij de feestelijke uitreiking in de Kleine Komedie. De prijs ging uiteindelijk naar een ander Leids talent, Bastiaan Rijpkema.

Bruin vet

Mariëtte Boon doet onderzoek naar bruin vet en de functie daarvan in onze stofwisseling. Een belangrijke functie “in deze tijd, waarin overgewicht steeds meer voorkomt”. Bruin vet wordt verbrand bij lage temperaturen. “Het betekent dat je kunt afvallen door de thermostaat lager te zetten.” Het principe hiervan is pas een paar jaar geleden ontdekt en mede in het LUMC getest.

Nieuw terrein

Mariëtte Boon heeft binnen korte tijd een onderzoekslijn opgezet, die tot veel publicaties heeft geleid. “We hebben echt een nieuw terrein ontgonnen. Een paar jaar geleden was ik de enige die zich hiermee bezighield, nu zijn we met een hele groep.” Dat dit gelukt is, is ook te danken aan Boons promotor, Patrick Rensen. “Hij heeft mij altijd gesteund en voorgedragen voor verschillende prijzen.” Ze had deze nominatie niet verwacht: “Het is een ontzettende eer!”



News Rensen brown fat research group

By www.bruinvet-onderzoek.nl 16 Nov, 2017
Darmbacteriën blijken een rol te hebben bij het voorkomen van overgewicht. Een product dat zij maken als ze voedingsvezels afbreken remt de eetlust én zorgt ervoor dat bruin vetweefsel meer energie verbrandt. Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum in het vooraanstaande tijdschrift Gut.

Dat onze darmflora erg belangrijk is voor een goede gezondheid, raakt steeds algemener bekend. Een van de goede dingen die onze darmbacteriën doen is helpen bij het verteren van voedingsvezels. Daarbij produceren ze korte-ketenvetzuren die gunstig zijn voor de stofwisseling. “We weten dat slanke mensen meer verschillende soorten darmbacteriën hebben en dat die ook meer van die korte-ketenvetzuren maken”, licht dr. Yanan Wang toe. “Maar we wisten nog niet precies hoe die beschermen tegen overgewicht.”

Via zenuw

Wang onderzocht daarom de effecten van zo’n korte-ketenvetzuur - butyraat - bij muizen. “Toen we butyraat direct in de bloedbaan toedienden, was er geen effect op de stofwisseling”, vertelt ze. “Maar bij orale toediening was het effect er wel: de muizen bleven slanker dan een controlegroep. Dat wijst erop dat butyraat z’n werk doet via de  nervus vagus , de zenuw die een rechtstreekse verbinding vormt tussen het spijsverteringskanaal en het brein.”

Bruin vet

Door precies te controleren hoeveel de muizen aten en hoeveel ze verbrandden, konden de onderzoekers vaststellen dat het gunstige effect van butyraat voor 70 procent te danken is aan een verminderde eetlust en voor 30 procent aan het activeren van bruin vet. “De bruine vetcellen in het lichaam slaan geen vet op, zoals de ‘gewone’ witte vetcellen dat doen, maar verbranden juist vetzuren tot warmte”, legt prof. dr. Patrick Rensen uit. “Mensen met meer of actiever bruin vet zijn daarom gemiddeld ook slanker.”

Voedingsvezels

Voedingsvezels zijn voornamelijk afkomstig uit de celwand van planten. Ze zitten bijvoorbeeld in groente, fruit, aardappelen, volkorenbrood, ontbijtgranen, peulvruchten en noten. Mensen kunnen voedingsvezels zelf niet afbreken, maar darmbacteriën dus wel. “We wisten al dat toediening van korte-ketenvetzuren de kans op overgewicht verkleint”, zegt Rensen. “Nu weten we dat dat niet alleen komt door een verzadigd gevoel, maar ook door het activeren van bruin vet.” De onderzoekers raden aan genoeg voedingsvezels te eten en denken daarnaast aan het gebruik van butyraat als voedingssupplement voor mensen met overgewicht.

Dit onderzoek maakt deel uit van de door de Europese Unie gesubsidieerde  RESOLVE-studie .

Het artikel ' Butyrate reduces appetite and activates brown adipose tissue via the gut-brain neural circuit ' is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Gut.

By www.bruinvet-onderzoek.nl 27 Jun, 2017
Mariëtte Boon was een van de 5 genomineerden voor de New Scientist Wetenschapstalent 2017. En dus hield ze op 22 juni in de Kleine Komedie in Amsterdam een voordracht over haar onderzoek, in het gezelschap van 3 Nobelprijswinnaars. Ze werd heel knap tweede.


Jonge wetenschappers konden bij de New Scientist voorgedragen worden als Wetenschapstalent 2017. Een jury beoordeelde de voordrachten en vervolgens kon het publiek stemmen. Mariëtte Boon, onderzoeker bij Endocrinologie, was een van de 5 wetenschappers die een voordracht mochten houden bij de feestelijke uitreiking in de Kleine Komedie. De prijs ging uiteindelijk naar een ander Leids talent, Bastiaan Rijpkema.

Bruin vet

Mariëtte Boon doet onderzoek naar bruin vet en de functie daarvan in onze stofwisseling. Een belangrijke functie “in deze tijd, waarin overgewicht steeds meer voorkomt”. Bruin vet wordt verbrand bij lage temperaturen. “Het betekent dat je kunt afvallen door de thermostaat lager te zetten.” Het principe hiervan is pas een paar jaar geleden ontdekt en mede in het LUMC getest.

Nieuw terrein

Mariëtte Boon heeft binnen korte tijd een onderzoekslijn opgezet, die tot veel publicaties heeft geleid. “We hebben echt een nieuw terrein ontgonnen. Een paar jaar geleden was ik de enige die zich hiermee bezighield, nu zijn we met een hele groep.” Dat dit gelukt is, is ook te danken aan Boons promotor, Patrick Rensen. “Hij heeft mij altijd gesteund en voorgedragen voor verschillende prijzen.” Ze had deze nominatie niet verwacht: “Het is een ontzettende eer!”



By www.bruinvet-onderzoek.nl 21 Jun, 2017
Op de afdeling Endocrinologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van het geneesmiddel exenatide op bruin vet en het energieverbruik bij jonge, gezonde mannelijke vrijwilligers van Hindoestaanse afkomst .

Voor dit onderzoek zoeken wij:

  • Mannen tussen de 20 en ± 30-35 jaar
  • Van Hindoestaanse afkomst
  • Met een gezond gewicht

Doel van het onderzoek:
Bruin vet is gunstig voor de stofwisseling en kan vetten en suikers verbranden om warmte te produceren. Dit maakt dat bruin vet mogelijk een nieuwe veelbelovende strategie is voor de behandeling van aandoeningen zoals overgewicht, problemen van de vetstofwisseling en suikerziekte. Het is al eerder aangetoond dat activatie van bruin vet, zoals door blootstelling aan milde kou (de natuurlijke activator van bruin vet), gunstige effecten heeft op de stofwisseling, het energieverbruik en het lichaamsvetgehalte. In deze studie onderzoeken wij of gebruik van het geneesmiddel exenatide, een medicijn dat al gebruikt wordt voor de behandeling van suikerziekte, ook bruin vet activeert en daarmee gunstige effecten heeft op de stofwisseling en het energieverbruik.

Opzet van het onderzoek:
Voorafgaand aan het onderzoek voeren wij een medische keuring uit, om te bepalen of u mee kunt doen. Het onderzoek bestaat uit 2 maal 1 meetdag van 1 ochtend in het LUMC in Leiden . Tussen deze onderzoeksdagen activeren wij het bruine vet met behulp van exenatide, een geneesmiddel dat al vele jaren gebruikt wordt.

Metingen:
  • 1x bruin vet meting met een MRI scan (kamertemperatuur) en PET-CT scan (na 1,5-2 uur blootstelling aan milde kou) alvorens activatie van het bruine vet
  • 1x bruin vet meting met een MRI scan (kamertemperatuur) en PET-CT scan (na 1,5-2 uur blootstelling aan milde kou) na activatie van het bruine vet
Op de meetdagen komt u om 07.15 uur nuchter naar het ziekenhuis en wordt uw lichaamsvetpercentage gemeten met een BIA meter. Uw hoeveelheid en activiteit van het bruine vet wordt gemeten (met een MRI scan en PET-CT scan) evenals uw energieverbruik (met een kapmeting). Daarnaast wordt er 2x een klein beetje bloed afgenomen uit een infuusje (voor meten van onder andere vetten en suikers). Op deze 2 meetdagen bent u ongeveer 6 uur bezig (van 07:15-13:30).

Locatie:
De medische keuring en meetdagen vinden plaats in het LUMC in Leiden.

Financiële vergoeding:
De vergoeding is 1.000 (duizend) euro , plus alle eventuele reiskosten .

Wilt u meer weten over hoe u ons kunt helpen door deel te nemen aan het onderzoek? Of kent u misschien mensen die het leuk zouden vinden om deel te nemen? Neem dan contact met ons op via onderstaande gegevens.

Laura Janssen,
Arts-onderzoeker LUMC, afdeling Endocrinologie
E-mail: bruinvetstudie@lumc.nl
Tel: 071 - 526 8166
By www.bruinvet-onderzoek.nl 23 May, 2017

Tijdens de NVDO Jaarvergadering 2016 is voor de zevende keer de  Prof. dr. J. Terpstra Young Investigator Award uitgereikt aan de veelbelovende jonge onderzoeker Sander Kooijman.

Sander Kooijman heeft onderzoek gedaan naar de activiteit van bruin vet. Het geldbedrag dat aan de prijs is verbonden stelt hem in staat de preklinische bevindingen door te vertalen naar de klinische praktijk. Bekijk hier het korte interview met Sander.

De hoofddoelstelling van deze prijs is het stimuleren van jonge onderzoekers die fundamenteel en/of (pre)klinisch wetenschappelijk onderzoek verrichten op het gebied van diabetes mellitus. Het onderzoek dient innovatief (heldere hypothese) en preklinisch relevant (resultaten) te zijn en het voorstel dient van een hoge kwaliteit te zijn.

De Prof. dr. J. Terpstra Young Investigator Award bedraagt 10.000 Euro. Dit bedrag dient besteed te worden aan het onderzoek zelf. Tevens ontvangt de winnaar een bijbehorend aandenken met inscriptie. De uitreiking vindt plaats tijdens de jaarlijkse NVDO meeting. Tijdens deze bijeenkomst zal de winnaar van de prijs een korte presentatie geven over zijn of haar onderzoek.


By www.bruinvet-onderzoek.nl 28 Apr, 2017
­

Het stimuleren van bruin vet door kou of door bepaalde medicijnen leidt tot minder slagaderverkalking. Actief bruin vet blijkt niet alleen het slechte cholesterol te verlagen, het zorgt ook voor meer en beter werkend HDL, het goede cholesterol. Dit blijkt uit onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum en andere onderzoeksinstituten uit Europa en Amerika.

De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications. De Hartstichting steunt dit onderzoek.


­

Bruin vet activeren

Onderzoekers in de groep van professor dr. Patrick Rensen activeerden bruin vet door kou en met bepaalde medicijnen. Ze ontdekten dat slagaderverkalking in de bloedvaten hierdoor afnam. Het goede cholesterol, het HDL, nam toe en daarbovenop werkte het aanwezige HDL ook beter. Het HDL kon daardoor meer cholesterol afvoeren naar de lever, waarna het cholesterol in de ontlasting kon worden afgevoerd.

HDL cholesterol verhogen en verbeteren

Dat actief bruin vet voor minder slagaderverkalking kan zorgen, was al langer bekend. Zo was al eerder ontdekt dat activatie van bruin vet het slechte cholesterol in ons bloed (LDL en VLDL) kan verminderen. De huidige resultaten laten zien dat actief bruin vet niet alleen slagaderverkalking kan terugdringen door het slechte cholesterol te verlagen, maar ook door HDL te verhogen en te verbeteren. Dit biedt aanknopingspunten voor nieuwe behandelingen tegen slagaderverkalking.


­

Meer informatie

­

By www.bruinvet-onderzoek.nl 21 Mar, 2017
Naarmate de gemiddelde buitentemperatuur hoger is, krijgen meer mensen diabetes, zo blijkt uit een statistische analyse van LUMC-onderzoekers. Ze denken dat de verklaring ligt in de verminderde activiteit van bruin vet. Het onderzoek is gepubliceerd in BMJ Open Diabetes Research & Care.

De gemiddelde temperatuur op aarde stijgt, en het aantal nieuwe diabetespatiënten per jaar ook. Dat is geen toeval: een hogere temperatuur gaat samen met meer diabetes. LUMC-onderzoekers concluderen dat uit een vergelijking van gegevens uit meer dan vijftig staten van de VS. Dat kan omdat al die staten hun gegevens over het voorkomen van diabetes op dezelfde manier bijhouden, aldus Lisanne Blauw, eerste auteur en promovendus bij de afdelingen Endocrinologie en Epidemiologie van het LUMC.

Florida en Alaska

“Wij werkten met het aantal nieuwe gevallen van diabetes per staat per jaar. Ook gegevens over de gemiddelde temperatuur waren beschikbaar”, vertelt Blauw. Met statistische technieken ging ze na of het aantal nieuwe diabetespatiënten verband houdt met de buitentemperatuur. Ze deed dat eerst per staat, omdat je een warme staat als Florida niet zomaar kan vergelijken met een koele staat als Alaska. Daarna combineerde ze de uitkomsten per staat in een overkoepelende analyse.

Warmte = meer diabetes

“Het resultaat is duidelijk: in warme jaren komen er meer nieuwe gevallen van diabetes bij dan in koele jaren. Dat komt voor een deel omdat het aantal mensen met obesitas in warme jaren toeneemt en obesitas vergroot de kans op diabetes. Maar los daarvan brengt een hogere temperatuur op zich ook het aantal gevallen van diabetes omhoog.”

“Gezien de mondiale opwarming van de aarde is dat een belangrijk gegeven”, zegt senior auteur prof. Patrick Rensen. “Elke temperatuurstijging van 1˚Celsius leidt volgens onze berekeningen tot meer dan 100.000 nieuwe gevallen van diabetes, alleen al in de VS.”

Wereldwijd

Medeauteur dr. Ahmad Aziz (afdeling Neurologie) deed ook een analyse op wereldniveau, met gegevens uit 190 landen. Hij had geen gegevens over het voorkomen van diabetes in die landen, maar wel over het aantal mensen met verhoogde bloedsuikerwaarden, een oorzaak van diabetes. Blauw zegt: “Ook daar zien we een samenhang met de gemiddelde temperatuur: hoe hoger de temperatuur in een land, hoe meer mensen met verhoogde bloedsuikerwaarden.”

Bruin vet

Het verband vertelt niet hoe een hogere buitentemperatuur diabetes in de hand werkt, maar de LUMC'ers hebben daar wel een idee over. Aziz: “Andere onderzoekers hebben ontdekt dat mensen met diabetes vooruit gaan als ze enkele dagen worden blootgesteld aan milde kou. Wij denken dat hun bruin vet dan actiever wordt en vetten uit organen gaat verbranden om warmte te produceren. Het idee is dat die organen vervolgens, om zelf aan energie te komen, suiker uit bloed opnemen, zodat de bloedsuikerwaarde daalt.” Als dat zo is, dacht hij, zou een hogere buitentemperatuur, waarbij bruin vet minder actief is, het voorkomen van diabetes moeten verhogen. “Tot onze verrassing hebben we dat dus inderdaad gevonden.”

Publicatie

Blauw, L.L., N.A. Aziz, M.R. Tannemaat, C.A. Blauw, H. Pijl & P.C.N. Rensen, 2017.  Diabetes incidence and glucose intolerance prevalence increase with higher outdoor temperature.  BMJ Open Diabetes Research and Care 2017;5:e000317. doi:10.1136/bmjdrc-2016-000317

By www.bruinvet-onderzoek.nl 22 Sep, 2016

Circadian rhythms in brown adipose tissue. Kooijman received the award of the European Foundation for the Study of Diabetes (EFSD) for his research proposal ‘Time to heat up’. His previous studies demonstrated that disruption of circadian rhythms upon prolonged light exposure leads to lower brown adipose tissue activity and weight gain. Within the current project he aims to further elucidate underlying mechanisms and to investigate the possibility of brown fat-targeted chronotherapy.

By www.bruinvet-onderzoek.nl 30 May, 2016

Dr M.R. Boon (27) is a post-doctoral researcher at the Endocrinology department of Leiden University Medical Centre. She is receiving the 2016 Heineken Young Scientists Award for Medicine for her research on ‘brown fat’, a type of fat cell that – unlike ‘normal’ fat cells – metabolises glucose and lipids and converts them into body heat.

Mariëtte Boon studied medicine and biomedical sciences at Leiden University. She received her PhD in 2014 at the same university for her study of the role of brown fat in Dutch individuals prone to obesity, type 2 diabetes and cardiovascular disease, especially those of South Asian (Hindustani) descent. Her research showed that they carry relatively little brown fat, respond differently to cold, and expend little energy when at rest.

In experiments involving animals, Boon discovered ways to activate brown fat, which may point the way to new treatments for obesity and associated disorders.

Despite her youth, Boon has authored/co-authored dozens of scientific publications, some appearing in high-impact journals. She has received nine awards and seven research grants. She is also one of the founders of the ‘Young Dutch Society for Endocrinology’.

By www.bruinvet-onderzoek.nl 18 Feb, 2016

Prof. dr. Patrick Rensen received on 18 februari, during Puls 2016, an innovation award funded by the Dutch Heart Foundation. His project aims to innervate brown adipose tissue via a completely novel method.  

Patrick hypothesizes that with new techniques it should be possible to electrically stimulate the nerves connected to brown fat. In this way, it should be possible to selectively activate brown fat without side effects. This technique has already been applied to treat patients with chronic pain or epilepsy. Direct stimulation of the nerves running to brown fat should be painless and will hopefully result in health benefits, including the prevention of cardiovascular disease.

Read more >>

By www.bruinvet-onderzoek.nl 15 Feb, 2016
“I want you to understand that it is good to feel chilly,” Patrick Rensen says. Though there are different ways to burn calories, Rensen argues there is a fairly straightforward way to achieve this: lower the room temperature. As Professor of Endocrinology at Leiden University Medical Center, he does research on the effects sugar and fat metabolism have on heart disease and diabetes. A recent discovery that brown fat is present in adults as well made Rensen decide to find out more.
Share by: